Heel Holland van de kook

 

Uitpuilende schappen in supermarkten, een wildgroei aan bakgidsen. Toch lijdt een op de drie Nederlanders aan kookstress, blijkt uit onderzoek van deze krant.

Illustratie Anne Stalinsky

Illustratie Anne Stalinsky © Anne Staal

In die tijd was het overzichtelijk: woensdag gehaktdag, vrijdag visdag en vooral: geen gezeur, eten wat de pot schaft

Culinair historicus Lizet Kruyff

In de supermarkt voelt een op de vijf klanten paniek opkomen wegens het overweldigende aanbod. En 30 procent heeft achter het winkelwagentje nog geen enkel idee wat er ’s avonds op tafel moet komen. Twijfel die leidt tot impulsaankopen en groeiend chagrijn onder hobbykoks.

Culinair historicus Lizet Kruyff noemt die kookstress herkenbaar en een kenmerk van deze tijd. Kruyff, schrijver van diverse boeken over de Nederlandse eetcultuur: ,,Tot vlak voor de Tweede Wereldoorlog had een aantal Nederlanders personeel in dienst dat zorgde voor de lunch en het diner. Sommige vrouwen gingen op verloofdencursus, zodat ze bij wijze van noodgreep een puddinkje of zalmslaatje in elkaar zouden kunnen flansen wanneer de meid ziek was, maar verder hoefden ze niet na te denken over het menu.

,,Dat veranderde tijdens de wederopbouw. Jongeren wilden liever elders werken dan bij een ander in de keuken. Om het gezin toch wat behoorlijks voor te schotelen, verdiepten vrouwen zich noodgedwongen in kookboeken. In die tijd was het overzichtelijk: woensdag gehaktdag, vrijdag visdag en vooral: geen gezeur, eten wat de pot schaft.”

Tafeloorlogen

Kinderen hebben nu te veel inspraak en dat is de hel. Ik ken vrouwen die drie verschillende maaltijden maken

Culinair historicus Lizet Kruyff

Kruyff herinnert zich dat zij zelf soms uren tegen heug en meug achter een bord afgekoeld Brussels lof zat met een of ander gruwelijk gestold sausje. Hele tafeloorlogen werden tot het bittere eind uitgevochten. Zulke exercities raadt ze niemand aan, maar: ,,Kinderen hebben nu te veel inspraak en dat is de hel. Ik ken vrouwen die drie verschillende maaltijden maken, omdat de één dit niet lust en de ander dat weigert. Je gerechten een beetje aanpassen is prima, maar maak duidelijk dat het niet alle dagen feest is en dat er soms iets voorbijkomt dat ze moeten leren waarderen. Anders blijf je culinaire chaos houden. Beperk ook het aantal snackmomenten; tegenwoordig gaan mensen acht keer per dag voor tussendoortjes. Gevolg: tegen etenstijd heeft niemand meer trek.”

Een andere remedie om kookstress de kop in te drukken, is het maken van een goede planning, aldus voedingscoach Yvet Noordermeer. ,,Bepaal vooraf wat je wilt maken en doe één keer per week de basisboodschappen, waarbij je let op een gezonde, afwisselende balans. Geen potjes en pakjes, maar vers en dan met name voldoende fruit, groenten en peulvruchten, paddenstoelen en zaden. Dat schept rust en je koopt zo geen overbodige spullen, waardoor je minder weggooit.

,,Bij mij verdwijnt er geen eten in de vuilnisbak. Ik maak van verlept fruit smoothies, verwerk overgebleven aardappels in een salade, pimp met restjes groenten een quiche op en ik vries van alles in. Die spullen kunnen dan weer de basis vormen voor latere gerechten, wat weer stressverlagend werkt”, vindt Noordermeer.

Superfoods

Zowel zij als Kruyff constateert dat tegenstrijdige berichtgeving en de toenemende verwarring over wat wel en niet gezond is, leidt tot kookstress. Kruyff: ,,Superfoods, kleidiëten, wel of geen spelt en wel of geen blik. We weten het niet meer. Ik denk dat ook hier helderheid zorgt voor rust. Ga niet voor eenzijdig. En wissel simpele gerechten – diepvries en blikvoer op zijn tijd zijn prima – af met meer bewerkelijke menu’s en eens in de zoveel tijd fastfood.”

Kruyff stelt dat we niet altijd voor de overtreffende trap moeten gaan. ,,Vaak willen we het te goed doen. Ten opzichte van onszelf en onze kinderen, maar ook richting familie en vrienden. Een uitnodiging voor een etentje is geen middel om tegen elkaar op te bieden om je culinaire kunsten te tonen. Er is niks mis met een bord erwtensoep en een glas wijn.”

Lees meer op AD Koken&Eten